کاربر گرامی تمامی مطالب ارائه شده متعلق http://mapiri.blogfa.com بوده و استفاده از مطالب تنها با ذکر منبع (خانه نقشه کشی صنعتی ایرانیان http://mapiri.blogfa.com) مجاز میباشد .

* اندازه گذاری در نقشه کشی صنعتی (DIN 406):

نقشه های ترسیم شده از هر جسم دارای اندازه هایی است که باید ابعاد آن مشخص و اطلاعات کامل آن بوسیله اندازه گذاری تعیین شود . اندازه گذاری با نمادهای مشخصی صورت میگیرد که بسته به نوع استاندارد نیز می تواند اندازه به mm یا به in باشد.

اولین چیزی که باید در اندازه گذاری با آن آشنا شد علائم اندازه از قبیل :خط اندازه ,خط کمکی اندازه , فلش یا سهمی ,عدد اندازه است( تصویر1  ):

خط اندازه : در موازات خط اصلی با فاصله 5الی 7 میلیمتر با خط نازک ممتد رسم میشود

خط کمکی اندازه : این خط با خط نازک ممتد عمود بر خط اندازه رسم می شود و حدود 1 الی 2 میلیمتر از خط اندازه عبور می کند .

فلش یا سهمی : سهمی ها روی خط اندازه در انتها با طولذ تقریبی 3 الی4 میلیمتر رسم می وند که راس آنها به خطوط کمکی منتهی می شود .البته بر اساس استاندارد ایزو چند نوع سهمی وجود دارد که پر کاربرد ترین آنها و به طور رایج در ایران سهمی توپر است که در بالا نمایش داده شده است .

عدد اندازه : با بلندی 3.5mm و در وسط خط اندازه و در بالای آن نوشته میشود . باید توجه داشت که در زمان نوشتن اندازه روی خط اندازه از نگارش علامت اختصاری جلوی خط اندازه (mm یا in یا cm) خود داری شود .

اصول و قواعد اندازه گذاری را می توان نکات زیر تقسیم بندی کرد که عدم رعایت هر یک از انها موجب بروز خطا در نقشه کشی می شود :

- تمامی اندازه های لازم یک قطعه باید در نقشه قید شود و از تکرار نیز پرهیز گردد.

- اگر فاصله بین سهمی کمتر از 5mm باشد باید عدد اندازه را خارج از خط اندازه نوشت .

- از خط اصلی و تقارن ومحور در مواقع لزوم فقط برای خط کمکی اندازه می توان استفاده کرد و استفاده بجای خط اندازه اشتباه است .

- اندازه گذاری روی خطوط مایل و سایر  خطوط به ترتیبی باشد که از سمت راست و پایین نقشه قابل خواندن باشد(تصویر 2)

- تا جایی که امکان دارد نباید خطوط اندازه یکدیگر را قطع کنند مگر در صورت اجبار.

- خطوط نباید اعداد اندازه را قطع کنند یا ایجاد فاصله کنند

- خطوط مرکزی دوایر یکدیگر را قطع می کنند و این خطوط می تواند توسط سایر خطوط نیز قطع گردد

- تعیین اندازه قطر بوسیله دو سهمی که راس آنها به محیط دایره ختم می شود صورت می گیرد (تصویر 3(عدداندازه28 ) )


- برای نمایش ضخامت قطعه از حرف t استفاده می شود.(تصویر 3)

- برای مشخص کردن مربع شکل بودن یک سطح از قطعه از علامت مربع جلوی عدد اندازه استفاده می شود (تصویر 4)


- خط انداز برای اندازه گذاری خطوط شیبدار با ی موازی با خطو شیبدار باشد (تصویر 5)


- اگر بین خطوط اندازه با کمبود جا مواجه باشیم باید از ترکیب نقطه و سهمی مطابق تصویر (برای اندازه های 8 ) داده شده استفاده کرد(تصویر 6)

برای استفاده مشترک از یک خط کمکی اندازه برای اندازه گذاری می توان به ترتیب تصویر عمل کرد (تصویر 6)

- برای اندازه های ردیفی و متوالی میتوان برای سهولت از اندازه گذاری متوالی استفاده کرد(تصویر7)

- برای اندازه گذاری دوایراگر نقشه به صورت نیم نما رسم شده باشد یا در برش باشد و در برخی مواقع اندازه گذاری معمولی باعث شلوغی و سر در گمی نقشه شود باید با یک سهمی که راس آن منتهی به یک خط کمکی اندازه یا منتهی به خط اصلی باشد اندازه گذاری صورت گیرد (تصویر 6و8و 9)

- برای اندازه گذاری قوس ها و دوایر باید حتما قبل ازعدد اندازه از نماد شعاع یا قطر استفاده کرد (تصویر 9 و10)

- اندازه گذاری قوس ها  با ید همراه با نماد آن بر روی عدد اندازه صورت گیرد (تصویر 11)


- برای اندازه گذاری پخها باید مطابق شکل زیر عمل نمود : ( تصویر  12و13)

- برای اندازه گذاری زوایا بایست مطابق شکل زیر عمل نمود (تصویر 14)